Tôm khô xuất khẩu là tôm đã luộc hoặc hấp chín, sấy hay phơi đến độ khô nhất định rồi bóc vỏ, phân loại và đóng gói kín. Khi xuất sang Trung Quốc, tôm khô vẫn được quản lý như một sản phẩm thủy sản: cơ sở chế biến phải có mã đăng ký do cơ quan thẩm quyền Việt Nam giới thiệu, mỗi lô cần chứng thư và mọi thông tin trên bao bì, chứng từ phải nhất quán.
Tôm khô được làm từ đâu?
Nguyên liệu phổ biến là tôm thẻ, tôm đất hoặc tôm biển cỡ nhỏ và vừa. Tôm tươi được rửa sạch, luộc hoặc hấp, sau đó sấy bằng máy hoặc phơi trong điều kiện kiểm soát, cuối cùng tách vỏ, sàng lọc và phân cỡ.
Chất lượng tôm khô phụ thuộc mạnh vào nguyên liệu đầu vào. Tôm ươn, tôm đã ngâm hóa chất hoặc nhuộm màu sẽ khiến cả lô không đạt kiểm nghiệm, dù khâu sấy làm tốt đến đâu.
Tiêu chí đánh giá tôm khô xuất khẩu
Người mua nước ngoài thường đánh giá bằng mắt, mũi, tay và bằng phiếu kiểm nghiệm. Bảng dưới tóm lược các tiêu chí phổ biến; ngưỡng cụ thể do hợp đồng và quy định nước nhập khẩu quyết định.
| Tiêu chí | Hàng đạt | Dấu hiệu cần loại |
|---|---|---|
| Màu sắc | Đỏ cam hoặc hồng tự nhiên, đều màu | Đỏ sẫm bất thường, loang màu |
| Độ khô | Khô ráo, thịt săn, không dính tay | Mềm ẩm, có đốm mốc |
| Mùi | Thơm đặc trưng của tôm | Mùi hôi, mùi khét, mùi hóa chất |
| Tạp chất | Sạch vỏ, ít vụn | Lẫn vỏ, cát, sợi lạ |
| Kiểm nghiệm | Đạt vi sinh, dư lượng, phụ gia | Phát hiện chất cấm hoặc phẩm màu không cho phép |
Đóng gói và bảo quản tôm khô
Kẻ thù lớn nhất của tôm khô là hơi ẩm. Sản phẩm thường được cho vào túi PE hoặc túi phức hợp, hút chân không hoặc hàn kín, sau đó xếp vào thùng carton chắc chắn.
- Kho chứa khô, thoáng, tránh ánh nắng; với lô lớn nên dùng kho mát để giữ màu.
- Không xếp chung với hàng có mùi mạnh vì tôm khô dễ hút mùi.
- Khi đi container đường dài, có thể dùng gói hút ẩm và container kiểm soát nhiệt độ.
- Nếu dùng pallet gỗ, pallet cần xử lý theo tiêu chuẩn ISPM 15.
Thủ tục xuất tôm khô sang Trung Quốc
Lệnh 280 của Hải quan Trung Quốc (GACC) có hiệu lực từ 1/6/2026, thay cho Lệnh 248, quy định việc đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài. Mã cấp theo Lệnh 248 còn thời hạn vẫn dùng được. Trình tự chuẩn bị nên đi theo thứ tự sau:
- Kiểm tra mặt hàng: xác nhận tôm khô từ loài tôm sử dụng thuộc danh mục thủy sản Trung Quốc cho phép nhập từ Việt Nam.
- Đăng ký cơ sở: cơ sở chế biến lập hồ sơ để NAFIQPM xem xét và giới thiệu sang Hải quan Trung Quốc. Thay đổi địa chỉ sản xuất hoặc người đại diện pháp luật thì phải đăng ký lại.
- Chuẩn bị nhãn: ghi tên sản phẩm, thành phần, khối lượng, ngày sản xuất, hạn dùng, tên và mã đăng ký cơ sở theo yêu cầu nước nhập khẩu.
- Xin chứng thư: mỗi lô được cơ quan thẩm quyền Việt Nam kiểm tra và cấp chứng thư.
- Đối chiếu chứng từ: thông tin trên chứng thư, hóa đơn, phiếu đóng gói, tờ khai và nhãn phải trùng khớp trước khi hàng rời kho.
Hải quan Trung Quốc không thu phí đăng ký. Doanh nghiệp chỉ nên tra cứu trên customs.gov.cn và singlewindow.cn.
Lưu ý cho các thị trường khác
Hàn Quốc, Nhật Bản hay các nước có cộng đồng người Việt cũng tiêu thụ tôm khô, nhưng mỗi nơi có quy định riêng về phụ gia, nhãn mác và kiểm dịch. Trước khi chào hàng, doanh nghiệp nên kiểm tra với cơ quan có thẩm quyền và người nhập khẩu tại nước đến.
Andwind giúp gì cho lô tôm khô của bạn?
Andwind hỗ trợ rà soát điều kiện đăng ký cơ sở chế biến, chuẩn bị hồ sơ làm việc với cơ quan thẩm quyền, kiểm tra nhãn và bộ chứng từ, khai báo hải quan và sắp xếp vận chuyển bằng đường bộ, đường biển hoặc hàng không.
Câu hỏi thường gặp
Tôm khô có phải là thủy sản cần đăng ký GACC không?
Có. Dù đã qua chế biến khô, tôm khô vẫn thuộc nhóm thủy sản, nên cơ sở sản xuất cần mã đăng ký thông qua giới thiệu của cơ quan thẩm quyền Việt Nam.
Hộ gia đình làm tôm khô có xuất chính ngạch được không?
Muốn xuất chính ngạch, hàng phải đến từ cơ sở đủ điều kiện và đã được đăng ký. Hộ sản xuất nhỏ thường liên kết với cơ sở chế biến đạt chuẩn hoặc đầu tư nâng cấp nhà xưởng.
Vì sao tôm khô bị trả về dù hàng nhìn đẹp?
Lý do hay gặp là phát hiện phẩm màu hoặc phụ gia không được phép, nhãn sai thông tin hoặc chứng từ không khớp nhau. Kiểm nghiệm trước và soát chứng từ kỹ giúp giảm rủi ro này.
Kết luận
Tôm khô là mặt hàng có giá trị gia tăng cao nhưng nhạy cảm với độ ẩm và phụ gia. Nguyên liệu sạch, đóng gói chống ẩm và hồ sơ đăng ký đầy đủ là nền tảng để tôm khô vào Trung Quốc thuận lợi.
Cần tư vấn thủ tục, mã số hoặc vận chuyển? Liên hệ Andwind – Zalo 0967948685 · andwind.vn