Thông báo số 146/2026 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) quy định ngũ cốc nhập khẩu vào Trung Quốc phải được đưa về chế biến, sử dụng tại "doanh nghiệp chế biến chỉ định". Văn bản ban hành ngày 13/10/2026 và có hiệu lực từ 15/11/2026. Nghĩa vụ trực tiếp thuộc về người mua và doanh nghiệp chế biến tại Trung Quốc, nhưng nhà xuất khẩu Việt Nam cần chủ động hỏi người mua để lô hàng không bị chậm.
Thông báo 146/2026 GACC quy định gì?
Tên văn bản gốc là 海关总署公告2026年第146号（关于优化进境粮食企业监管措施及有关事宜的公告）, tạm dịch: Thông báo số 146 năm 2026 "về tối ưu hóa biện pháp quản lý doanh nghiệp đối với ngũ cốc nhập cảnh và các vấn đề liên quan". Theo văn bản gốc đăng trên trang của GACC, các điểm chính gồm:
- Ngũ cốc nhập cảnh phải được chế biến, sử dụng tại doanh nghiệp chế biến chỉ định (指定企业) có điều kiện phòng ngừa dịch bệnh và xử lý.
- Doanh nghiệp tại Trung Quốc muốn chế biến ngũ cốc nhập khẩu tự đánh giá, nộp "tuyên bố phù hợp" qua Cửa sổ một cửa quốc gia hoặc Cổng dịch vụ trực tuyến của hải quan; hải quan duyệt xong thì được hoạt động.
- Khi xin Giấy phép kiểm dịch động thực vật nhập cảnh (检疫许可证), chủ hàng phải xác định doanh nghiệp chỉ định sẽ nhận hàng và nộp tài liệu chứng minh, hoặc dùng "Phiếu liên hệ thẩm tra sơ bộ ngũ cốc nhập cảnh" (进境粮食初审联系单).
- Doanh nghiệp chỉ định vi phạm (không chống rơi vãi, không xử lý diệt trừ, không xử lý phế phẩm, từ chối giám sát) thì hải quan không cấp giấy phép kiểm dịch cho lô hàng tiếp theo chuyển tới doanh nghiệp đó cho tới khi khắc phục.
Phạm vi "ngũ cốc" trong Thông báo 146
Theo văn bản, "ngũ cốc" (粮食) gồm hạt của cây ngũ cốc, đậu, cây lấy dầu và củ, rễ củ của cây lấy củ (薯类) dùng để chế biến, không dùng làm giống. Như vậy phạm vi khá rộng, không chỉ lúa mì hay ngô.
| Nhóm theo văn bản | Ví dụ thường gặp | Ghi chú cho hàng Việt Nam |
|---|---|---|
| Hạt cây ngũ cốc | Ngô, gạo, lúa mì | Cần đối chiếu mục đích sử dụng ghi trên giấy phép kiểm dịch |
| Đậu | Đậu tương, đậu xanh | Hỏi người mua về doanh nghiệp chỉ định |
| Cây lấy dầu | Lạc, vừng | Hỏi người mua về doanh nghiệp chỉ định |
| Củ, rễ củ dùng chế biến | Sắn lát khô | Chưa có hướng dẫn chính thức xác nhận riêng cho từng mặt hàng Việt Nam |
Việc từng mặt hàng cụ thể của Việt Nam (sắn lát, gạo, ngô…) có thuộc diện áp dụng hay không hiện chưa có hướng dẫn chính thức riêng. Doanh nghiệp nên xác nhận với người mua và cơ quan có thẩm quyền trước khi ký hợp đồng.
Ai chịu ảnh hưởng và ảnh hưởng thế nào?
Phía Trung Quốc
Chủ hàng, đại lý nhập khẩu và doanh nghiệp chế biến tại Trung Quốc là đối tượng trực tiếp. Người mua phải có (hoặc làm việc với) doanh nghiệp chế biến chỉ định thì mới xin được giấy phép kiểm dịch cho lô hàng.
Phía nhà xuất khẩu Việt Nam
Ảnh hưởng là gián tiếp: nếu người mua chưa chuẩn bị doanh nghiệp chỉ định, giấy phép kiểm dịch có thể chậm, kéo theo lô hàng chậm xếp, chậm thông quan. Nếu doanh nghiệp chỉ định bị xử lý vi phạm, các lô tiếp theo chuyển về doanh nghiệp đó cũng bị ảnh hưởng.
Nhà xuất khẩu nên làm gì trước 15/11/2026?
- Với hợp đồng ngũ cốc, đậu, hạt có dầu hoặc sắn lát giao sau 15/11/2026: hỏi người mua đã có doanh nghiệp chế biến chỉ định chưa, giấy phép kiểm dịch ghi doanh nghiệp nào.
- Cân nhắc ghi rõ trong hợp đồng trách nhiệm của người mua về giấy phép kiểm dịch và doanh nghiệp nhận hàng.
- Đối chiếu thông tin trên giấy phép kiểm dịch với chứng thư kiểm dịch thực vật và bộ chứng từ trước khi xếp hàng.
- Tiếp tục đáp ứng các yêu cầu hiện hành như đăng ký doanh nghiệp theo Lệnh 280 và Thông báo 219/2025 nếu mặt hàng thuộc danh mục.
Câu hỏi thường gặp
Thông báo 146/2026 có hiệu lực từ ngày nào?
Văn bản ban hành ngày 13/10/2026, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.
Nhà xuất khẩu Việt Nam có phải đăng ký làm doanh nghiệp chỉ định không?
Không. Doanh nghiệp chỉ định là doanh nghiệp chế biến tại Trung Quốc. Nghĩa vụ chuẩn bị thuộc về người mua và doanh nghiệp chế biến phía Trung Quốc.
Sắn lát khô của Việt Nam có thuộc diện áp dụng không?
Văn bản có nhắc tới củ, rễ củ dùng để chế biến, nhưng chưa có hướng dẫn chính thức xác nhận riêng cho sắn lát Việt Nam. Nên hỏi người mua và cơ quan có thẩm quyền.
Thông báo này có thay thế Lệnh 280 hay Thông báo 219 không?
Không. Thông báo 146 bổ sung khâu quản lý doanh nghiệp chế biến tại Trung Quốc; các yêu cầu đăng ký doanh nghiệp nước ngoài hiện hành vẫn áp dụng.
Kết luận
Thông báo 146/2026 không đặt thêm thủ tục cho nhà xuất khẩu Việt Nam, nhưng khiến giấy phép kiểm dịch của người mua phụ thuộc vào doanh nghiệp chế biến chỉ định. Trao đổi sớm với người mua và rà lại hợp đồng là cách đơn giản để tránh chậm hàng sau ngày 15/11/2026.
Nguồn tham khảo
Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), Thông báo số 146/2026 về tối ưu hóa biện pháp quản lý doanh nghiệp đối với ngũ cốc nhập cảnh, ban hành 13/10/2026, hiệu lực 15/11/2026: bản PDF trên customs.gov.cn. Sở Công nghiệp và Thương mại Hồng Kông, thông tư thương mại đăng lại Thông báo 146: https://www.tid.gov.hk/en/tradecircular/files/2026/ci9072026a.pdf.
Nhắn mã số của bạn – Andwind tra miễn phí. Zalo 0967948685 · andwind.vn
