Khi chuyển hàng quốc tế, nên chọn phương thức vận chuyển dựa trên bốn yếu tố: loại hàng, khối lượng, thời gian giao và tuyến đi. Hàng khối lượng lớn, không gấp thường đi đường biển; hàng giá trị cao, cần nhanh hoặc dễ hỏng đi đường hàng không; hàng sang Trung Quốc, ASEAN có thể đi đường bộ hoặc đường sắt; còn bưu kiện nhỏ, mẫu hàng phù hợp với chuyển phát nhanh.
Các phương thức chuyển hàng quốc tế phổ biến
Đường biển
Đường biển là lựa chọn chủ lực cho hàng xuất nhập khẩu nhờ sức chở lớn. Hàng có thể đi nguyên container (FCL) hoặc hàng lẻ ghép container (LCL). Nhược điểm là thời gian dài, phụ thuộc lịch tàu và thời tiết.
Đường hàng không
Vận chuyển hàng không cho thời gian nhanh nhất giữa các châu lục, phù hợp với linh kiện điện tử, dược phẩm, hàng mẫu, hàng tươi sống. Giới hạn về kích thước, trọng lượng kiện và quy định hàng nguy hiểm khắt khe hơn.
Đường bộ
Đường bộ phù hợp với các nước có chung biên giới như Trung Quốc, Lào, Campuchia. Hàng đi từ kho đến kho, ít trung chuyển, linh hoạt về lịch chạy. Cần lưu ý quy định riêng ở từng cửa khẩu và thời điểm thông quan.
Đường sắt
Tuyến đường sắt liên vận kết nối Việt Nam với Trung Quốc và tiếp tục sang Trung Á, châu Âu. Đây là phương án trung gian giữa đường biển và hàng không về thời gian, phù hợp với hàng container không quá gấp.
Chuyển phát nhanh quốc tế
Dịch vụ express giao tận tay người nhận, thủ tục đơn giản cho tài liệu, mẫu hàng, bưu kiện nhỏ. Với hàng thương mại số lượng lớn, phương thức này thường kém tối ưu.
So sánh các phương thức chuyển hàng quốc tế
| Phương thức | Tốc độ | Khối lượng phù hợp | Điểm mạnh | Hạn chế |
|---|---|---|---|---|
| Đường biển | Chậm | Lớn, rất lớn | Chở được nhiều loại hàng, nhiều tuyến | Phụ thuộc lịch tàu, thời gian dài |
| Hàng không | Nhanh nhất | Nhỏ, vừa | Nhanh, an toàn cho hàng giá trị | Giới hạn kích thước, quy định chặt |
| Đường bộ | Trung bình | Vừa, lớn | Linh hoạt, kho đến kho | Chỉ áp dụng nước láng giềng, ùn tắc cửa khẩu |
| Đường sắt | Trung bình | Vừa, lớn | Ổn định, ít phụ thuộc thời tiết | Tuyến và ga hạn chế |
| Chuyển phát nhanh | Nhanh | Rất nhỏ | Giao tận nơi, thủ tục gọn | Không phù hợp hàng số lượng lớn |
Nên chọn phương thức vận chuyển nào cho hàng của bạn?
- Xác định tính chất hàng: hàng khô, hàng lạnh, hàng nguy hiểm, hàng quá khổ hay hàng dễ vỡ.
- Tính khối lượng và thể tích: so sánh trọng lượng thực với trọng lượng quy đổi theo thể tích, vì hàng không và chuyển phát thường tính theo số lớn hơn.
- Xác định hạn giao: nếu người mua cần hàng gấp, chênh lệch chi phí có thể đáng giá so với rủi ro trễ hợp đồng.
- Xem điều kiện Incoterms: bên nào chịu trách nhiệm thuê phương tiện và mua bảo hiểm.
- Kiểm tra yêu cầu thủ tục: kiểm dịch, giấy phép, mã số đăng ký của nước nhập khẩu có ảnh hưởng tới cửa khẩu và phương thức được phép không.
Nhiều lô hàng kết hợp nhiều phương thức (vận tải đa phương thức), ví dụ xe tải đưa hàng ra cảng, tàu biển sang nước ngoài, rồi đường sắt vào sâu nội địa.
Lưu ý khi chuyển hàng sang Trung Quốc
- Thực phẩm, nông sản, thủy sản cần mã đăng ký với Hải quan Trung Quốc. Lệnh 280 có hiệu lực từ 1/6/2026 thay Lệnh 248; mã cấp theo Lệnh 248 còn hạn vẫn được dùng.
- Trái cây tươi cần mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và kiểm dịch thực vật.
- Đăng ký chỉ thực hiện trên trang chính thức customs.gov.cn hoặc singlewindow.cn; Hải quan Trung Quốc không thu phí đăng ký.
- Pallet gỗ đi kèm cần xử lý theo ISPM 15.
Câu hỏi thường gặp
Hàng lẻ vài khối nên đi đường biển hay hàng không?
Nếu không gấp, hàng lẻ vài khối thường đi LCL đường biển để tiết kiệm. Nếu cần giao nhanh hoặc hàng có giá trị cao trên mỗi kg, nên cân nhắc hàng không.
Vận tải đa phương thức là gì?
Là việc dùng ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau theo một hợp đồng, do một đơn vị chịu trách nhiệm toàn tuyến. Cách này giúp tối ưu thời gian và chi phí cho tuyến dài.
Chuyển phát nhanh có cần khai báo hải quan không?
Có. Hàng chuyển phát nhanh vẫn phải khai báo, chỉ là quy trình thường được đơn vị chuyển phát thực hiện gộp và đơn giản hơn với hàng giá trị thấp.
Kết luận
Không có phương thức chuyển hàng quốc tế nào tốt nhất cho mọi lô hàng; lựa chọn đúng phụ thuộc loại hàng, tuyến đi và thời hạn. Andwind hỗ trợ tư vấn phương án vận chuyển, đặt chỗ, thủ tục hải quan và kiểm dịch để lô hàng đi đúng kế hoạch.
Cần tư vấn thủ tục, mã số hoặc vận chuyển? Liên hệ Andwind – Zalo 0967948685 · andwind.vn
